การจองชื่อบริษัท คือ การขอจองชื่อนิติบุคคลกับกรมพัฒนาธุรกิจการค้า (DBD) ผ่านระบบจองชื่อนิติบุคคลอัตโนมัติ เพื่อให้ตรวจสอบว่าชื่อที่ต้องการใช้ไม่ซ้ำหรือคล้ายกับชื่อนิติบุคคลอื่น และไม่ขัดต่อหลักเกณฑ์ของนายทะเบียน ก่อนดำเนินการจดทะเบียนบริษัทหรือห้างหุ้นส่วน
ชื่อที่จองผ่านระบบและได้รับการอนุมัติแล้ว มีอายุ 30 วันนับแต่วันที่จองชื่อได้ ผู้ขอจองจึงควรเตรียมข้อมูลและเอกสารสำหรับการจดทะเบียนให้พร้อม และดำเนินการจดทะเบียนภายในระยะเวลาที่กำหนด
บทความนี้สรุปวิธีจองชื่อบริษัท หลักเกณฑ์การตรวจสอบชื่อ ความสอดคล้องระหว่างชื่อภาษาไทยและภาษาอังกฤษ ชื่อที่มีข้อจำกัดตามระเบียบของนายทะเบียน รวมถึงวิธีดำเนินการเมื่อใบจองชื่อครบกำหนด 30 วันแล้วยังไม่ได้จดทะเบียน
เขียนโดย
หมวดหมู่
การจองชื่อนิติบุคคลต้องดำเนินการผ่าน ระบบจองชื่อนิติบุคคลอัตโนมัติของกรมพัฒนาธุรกิจการค้า โดยผู้ขอจองต้องตรวจสอบและจองชื่อผ่านระบบตามหลักเกณฑ์ที่กรมกำหนด
เมื่อจองชื่อสำเร็จ ระบบจะออก ใบแจ้งผลการจองชื่อนิติบุคคล ซึ่งผู้ขอจองต้องนำไปใช้ประกอบการยื่นจดทะเบียนภายในระยะเวลาที่กำหนด
ดังนั้น ใบแจ้งผลการจองชื่อจึงเป็นเอกสารสำคัญที่ควรตรวจสอบวันหมดอายุให้เรียบร้อยก่อนยื่นจดทะเบียน
ปัจจุบันกรมพัฒนาธุรกิจการค้าได้อำนวยความสะดวกในการจดทะเบียนนิติบุคคลผ่านระบบออนไลน์ โดย กรรมการหรือผู้เริ่มก่อการสามารถเลือกหัวข้อ ยังไม่ได้จองชื่อนิติบุคคล และดำเนินการจองชื่อพร้อมกับการจดทะเบียนจัดตั้งบริษัทและหนังสือบริคณห์สนธิในกระบวนการเดียวกันได้ ช่วยลดขั้นตอนและระยะเวลาในการดำเนินการจดทะเบียน
นอกจากนี้ หากผู้ขอจดทะเบียนได้จองชื่อนิติบุคคลไว้แล้ว ก็สามารถนำ หมายเลขการจองชื่อนิติบุคคลที่ยังไม่หมดอายุและได้รับอนุมัติจากนายทะเบียน มาใช้ประกอบการจดทะเบียนจัดตั้งบริษัทผ่านระบบออนไลน์ได้เช่นกัน
ดังนั้น ผู้ประกอบการจึงมีทางเลือกทั้ง การจองชื่อบริษัทล่วงหน้าก่อนดำเนินการจดทะเบียน หรือ จองชื่อพร้อมดำเนินการจดทะเบียนบริษัทผ่านระบบออนไลน์ในกระบวนการเดียวกัน ทั้งนี้ การดำเนินการต้องเป็นไปตามเงื่อนไขและหลักเกณฑ์ที่กรมพัฒนาธุรกิจการค้ากำหนด
การจองชื่อบริษัทไม่มีค่าธรรมเนียม จึงควรดำเนินการจองและตรวจสอบชื่อให้ผ่านก่อนสั่งทำสิ่งต่าง ๆ ที่ระบุชื่อกิจการ เช่น
หากชื่อที่ต้องการไม่ผ่านเกณฑ์และต้องเปลี่ยนชื่อ การเตรียมสิ่งของหรือเอกสารเหล่านี้ไว้ล่วงหน้าอาจทำให้ต้องแก้ไขหรือจัดทำใหม่
ก่อนกดจองชื่อ สามารถใช้เมนู ตรวจสอบชื่อนิติบุคคล ในระบบจองชื่อนิติบุคคลอัตโนมัติ เพื่อค้นหาชื่อที่มีการจดทะเบียนหรือจองไว้ก่อนแล้ว
ผู้ขอจองสามารถพิมพ์ชื่อที่ต้องการตรวจสอบ และเลือกการค้นหาตามตัวเลือกที่ระบบกำหนด เช่น การค้นหาชื่อที่ขึ้นต้นด้วยคำเดียวกัน เพื่อดูชื่อที่มีความใกล้เคียง
อย่างไรก็ตาม การค้นหาในระบบเป็นเพียงขั้นตอนช่วยตรวจสอบเบื้องต้น การที่ระบบแสดงว่าไม่พบชื่อเหมือนกัน ไม่ได้หมายความว่าชื่อนั้นจะได้รับอนุมัติอย่างแน่นอน เพราะนายทะเบียนยังพิจารณาตามหลักเกณฑ์เกี่ยวกับชื่อที่เหมือน พ้อง หรือคล้ายคลึงกันด้วย
การพิจารณาชื่อไม่ได้ดูเฉพาะการสะกดตัวอักษรเท่านั้น แต่ยังพิจารณาถึง เสียงเรียกขานและความคล้ายคลึงของชื่อ หากชื่อใหม่มีลักษณะใกล้เคียงกับชื่อที่มีผู้จองหรือจดทะเบียนไว้ก่อน จนอาจทำให้เกิดความเข้าใจผิดหรือหลงผิด ชื่อนั้นอาจไม่สามารถจองได้
ตามหลักเกณฑ์ที่กำหนดไว้ในระเบียบของนายทะเบียน ยังมีข้อจำกัดเกี่ยวกับชื่อบางประเภท เช่น ชื่อที่พ้องหรือคล้ายกับชื่อที่จดทะเบียนไว้ก่อน หรือชื่อบางประเภทที่ถูกขีดชื่อออกจากทะเบียนแล้วแต่ยังไม่พ้นระยะเวลา 10 ปี
ชื่อที่ เหมือนหรือมีเสียงเรียกขานตรงกันกับชื่อห้างหุ้นส่วนหรือบริษัทที่จดทะเบียนไว้แล้ว จะไม่อนุมัติให้ใช้ เว้นแต่ห้างหุ้นส่วนหรือบริษัทดังกล่าวได้จดทะเบียนเปลี่ยนชื่อ จดทะเบียนเสร็จการชำระบัญชี หรือหมดสภาพจากการควบรวมแล้ว
ดังนั้น การตรวจชื่อก่อนจองจึงควรตรวจทั้ง ตัวสะกด ความหมาย และเสียงอ่าน ไม่ควรตรวจเฉพาะชื่อที่สะกดเหมือนกันเท่านั้น
เพื่อเพิ่มโอกาสให้ชื่อผ่านการพิจารณา ควรดำเนินการดังนี้
การเตรียมชื่อสำรองไว้ก่อนจะช่วยลดเวลา หากชื่อแรกไม่ผ่านและต้องเปลี่ยนชื่อ
ขั้นตอนต่อไปนี้เรียบเรียงตามแนวทางการใช้งานระบบจองชื่อนิติบุคคลอัตโนมัติของกรมพัฒนาธุรกิจการค้า
ลงทะเบียนผู้ใช้งานในระบบ ยอมรับข้อตกลงและเงื่อนไข จากนั้นเข้าสู่ระบบด้วยชื่อผู้ใช้และรหัสผ่าน
เลือกเมนู ตรวจสอบชื่อนิติบุคคล เพื่อค้นหาชื่อที่ต้องการ และตรวจสอบชื่อที่มีอยู่หรือมีความใกล้เคียงก่อนดำเนินการจอง
เลือกเมนู จองชื่อห้างหุ้นส่วนหรือบริษัทจำกัด และอ่านเงื่อนไขการจองและขอใช้ชื่อนิติบุคคล จากนั้นยอมรับเงื่อนไขตามที่ระบบกำหนด
กรอกรายละเอียดของผู้ขอจองชื่อ โดยผู้ขอจองต้องเป็นบุคคลที่มีคุณสมบัติตามหลักเกณฑ์ที่กรมกำหนด เช่น ผู้เป็นหุ้นส่วน ผู้เริ่มก่อการ หรือกรรมการ แล้วแต่กรณี
กรอกชื่อนิติบุคคลที่ต้องการจองทั้ง ภาษาไทยและภาษาอังกฤษ โดยชื่อทั้งสองภาษาต้องมีความสอดคล้องกันตามหลักเกณฑ์ของกรม ก่อนกดยืนยันการจอง
ระบบจะแสดงผลการจองตามสถานะที่กำหนด เช่น
หากไม่สามารถจองได้ ระบบจะแสดงเหตุผลประกอบ เช่น ชื่อภาษาไทยไม่สอดคล้องกับภาษาอังกฤษ หรือชื่อมีลักษณะต้องห้ามตามหลักเกณฑ์
หากเป็นกรณีที่ต้องรอพิจารณา ผู้ขอจองอาจต้องแนบเอกสารหรือข้อมูลเพิ่มเติมตามที่ระบบหรือเจ้าหน้าที่กำหนด
เมื่อสถานะเป็น จองได้ ให้ยืนยันการจอง จากนั้นเข้าเมนู ผลการจองชื่อ เพื่อดูรายละเอียดและพิมพ์ใบแจ้งผลการจองชื่อนิติบุคคลสำหรับใช้ประกอบการจดทะเบียน
หากภายหลังต้องการเปลี่ยนชื่อ สามารถดำเนินการตามเมนูที่ระบบกำหนด เช่น ยกเลิกการจองเดิม แล้วตรวจสอบและจองชื่อใหม่
หนึ่งในสาเหตุที่ทำให้การจองชื่อไม่ผ่าน คือ ชื่อภาษาไทยและภาษาอังกฤษไม่สอดคล้องกัน
หลักเกณฑ์กำหนดให้ชื่อที่ขอจองต้องมีทั้งภาษาไทยและภาษาอังกฤษ โดยชื่อภาษาอังกฤษต้องมีความหมายหรือเสียงเรียกขานตรงกับชื่อภาษาไทย
ดังนั้น การคิดชื่อภาษาอังกฤษควรทำพร้อมกับการคิดชื่อภาษาไทย ไม่ควรรอจนถึงขั้นตอนสุดท้าย
การกำหนดชื่อภาษาอังกฤษสามารถใช้ได้ทั้ง การแปลความหมาย หรือ การทับศัพท์ให้มีเสียงเรียกขานสอดคล้องกับชื่อภาษาไทย เช่น
สามารถใช้ชื่อภาษาอังกฤษได้ เช่น
แต่หากใช้คำว่า Green Garden จะมีความเสี่ยงที่จะไม่สอดคล้องกับชื่อภาษาไทย เพราะไม่ได้มีความหมายหรือเสียงเรียกขานตรงกับคำว่า บ้านดอกไม้
อีกตัวอย่างหนึ่งคือ
สามารถใช้ชื่อภาษาอังกฤษ เช่น
แต่ไม่ควรใช้ Sunset เนื่องจากมีความหมายแตกต่างจากคำว่า ดาวรุ่ง และไม่มีเสียงเรียกขานที่สอดคล้องกัน
ข้อควรระวังคือ การแปลชื่อภาษาไทยเป็นภาษาอังกฤษไม่ควรแปลเฉพาะบางคำจนทำให้ความหมายโดยรวมของชื่อแตกต่างกัน
ชื่อบริษัทต้องมีคำแสดงประเภทนิติบุคคลตามหลักเกณฑ์ เช่น
หากเป็นบริษัทจำกัด คำแสดงประเภทนิติบุคคลในภาษาอังกฤษก็ควรสอดคล้องกับประเภทของนิติบุคคลด้วย
หากต้องการใช้ชื่อภาษาต่างประเทศอื่นนอกเหนือจากภาษาอังกฤษ อาจต้องดำเนินการตามหลักเกณฑ์และจัดทำเอกสารเพิ่มเติมตามที่กรมกำหนด
ชื่อภาษาที่สามเป็นการขอใช้เพิ่มเติม จึงไม่ได้หมายความว่าสามารถใช้แทนชื่อภาษาอังกฤษได้ ผู้ประกอบการควรเตรียม ชื่อภาษาไทยและภาษาอังกฤษ ให้เรียบร้อยก่อน
ระเบียบของกรมพัฒนาธุรกิจการค้ามีข้อจำกัดเกี่ยวกับการใช้ชื่อห้างหุ้นส่วนและบริษัทหลายลักษณะ โดยกรณีที่ผู้ประกอบการพบได้บ่อย ได้แก่
ชื่อที่เหมือน พ้อง หรือคล้ายคลึงกับชื่อของนิติบุคคลที่มีอยู่แล้ว อาจไม่สามารถจองได้ โดยเฉพาะชื่อที่มีเสียงเรียกขานใกล้เคียงกัน แม้การสะกดจะแตกต่างกันก็ตาม
ดังนั้น การตรวจชื่อจึงไม่ควรค้นเฉพาะชื่อที่สะกดเหมือนกัน แต่ควรพิจารณาชื่อที่ออกเสียงใกล้เคียงด้วย
ชื่อบางประเภทไม่สามารถใช้ได้ เช่น การใช้เครื่องหมาย สัญลักษณ์ หรือตัวเลขในรูปแบบที่ระเบียบไม่อนุญาต รวมถึงการใช้ตัวเลขโรมันในชื่อ ซึ่งอาจต้องปรับรูปแบบให้เป็นไปตามหลักเกณฑ์ของกรม
คำว่า คอร์ป (Corp.) หรือ คอร์ปอเรชั่น (Corporation) มีข้อจำกัดในการใช้ และโดยหลักใช้กับชื่อบริษัท ไม่ควรนำไปใช้ตั้งชื่อห้างหุ้นส่วนโดยไม่ตรวจสอบหลักเกณฑ์ที่เกี่ยวข้อง
หากต้องการนำชื่อประเทศมาเป็นส่วนหนึ่งของชื่อนิติบุคคล ต้องปฏิบัติตามรูปแบบที่ระเบียบกำหนด โดยชื่อประเทศอาจต้องระบุไว้ในวงเล็บท้ายชื่อ ไม่ใช่นำไปวางไว้ในตำแหน่งใดก็ได้ของชื่อ
ชื่อบางประเภทมีคำที่ทำให้เข้าใจว่าเกี่ยวข้องกับธุรกิจหรือหน่วยงานที่อยู่ภายใต้การกำกับดูแลเฉพาะ เช่น
การใช้คำเหล่านี้อาจต้องมีหนังสือเห็นชอบหรือหลักฐานจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้องก่อน
นอกจากนี้ ยังมีคำหรือชื่อบางประเภทที่ไม่สามารถนำมาใช้เป็นชื่อบริษัทได้ เช่น ชื่อที่ทำให้เข้าใจว่าเป็น บริษัทมหาชนจำกัด สมาคมการค้า หรือหอการค้า หรือมีเสียงเรียกขานใกล้เคียงจนทำให้เกิดความเข้าใจผิด
หากต้องการใช้คำว่า วิสาหกิจเพื่อสังคม ควรมีหลักฐานว่าเป็นผู้ได้รับการจดทะเบียนตามกฎหมายว่าด้วยการส่งเสริมวิสาหกิจเพื่อสังคม ก่อนนำมาใช้ในชื่อ
ชื่อที่พาดพิงหรือทำให้เข้าใจว่าเกี่ยวข้องกับพระมหากษัตริย์ พระบรมวงศานุวงศ์ กระทรวง กรม หรือหน่วยงานของรัฐ รวมถึงชื่อที่ทำให้เข้าใจว่ารัฐเป็นเจ้าของหรือผู้ดำเนินกิจการ อาจไม่สามารถใช้ได้
เช่นเดียวกับชื่อที่ขัดต่อนโยบายแห่งรัฐ ความสงบเรียบร้อย หรือศีลธรรมอันดี และชื่อภาษาต่างประเทศที่ไม่สอดคล้องกับชื่อภาษาไทย
การที่ระบบอนุมัติให้จองชื่อได้ ไม่ได้หมายความว่าผู้ใช้ชื่อจะได้รับสิทธิในชื่อนั้นโดยสมบูรณ์ในทุกกรณี
หากภายหลังพบว่าชื่อพ้องหรือคล้ายกับชื่อของนิติบุคคลอื่นจนทำให้เกิดความหลงผิด ผู้ใช้ชื่ออาจต้องรับผิดตามกฎหมายที่เกี่ยวข้อง
ดังนั้น ผู้ประกอบการจึงควรตรวจสอบชื่อให้รอบคอบตั้งแต่ก่อนจอง และหลีกเลี่ยงชื่อที่มีความใกล้เคียงกับธุรกิจหรือบริษัทที่มีอยู่แล้ว แม้ระบบจะอนุญาตให้จองก็ตาม
ชื่อที่จองได้แล้วมีอายุ 30 วันนับแต่วันที่จองชื่อได้
ผู้ประกอบการจึงควรเตรียมข้อมูลสำหรับการจดทะเบียนให้พร้อมก่อนจองชื่อ เพื่อให้สามารถดำเนินการจดทะเบียนภายในระยะเวลาที่กำหนด
หากวันครบกำหนดตรงกับวันหยุดทำการ ให้พิจารณาตามหลักเกณฑ์เกี่ยวกับวันครบกำหนดที่กรมพัฒนาธุรกิจการค้ากำหนด
หากใบจองชื่อหมดอายุแล้ว จะไม่สามารถนำใบแจ้งผลการจองชื่อฉบับเดิมมาใช้แทนใบจองที่ยังมีผลได้
ในทางปฏิบัติ หากยังต้องการใช้ชื่อเดิม ควรดำเนินการ ตรวจสอบและจองชื่อใหม่อีกครั้ง โดยเร็วที่สุด
หากระบบยังเปิดให้ดำเนินการกับใบจองเดิม ผู้ขอจองสามารถยกเลิกการจองเดิมตามขั้นตอนของระบบ แล้วดำเนินการตรวจสอบและจองชื่อใหม่
เมื่อจองใหม่สำเร็จ จะเริ่มนับระยะเวลาการใช้ชื่อใหม่ตามวันที่จองครั้งใหม่
เมื่อใบจองชื่อหมดอายุ ชื่อดังกล่าวไม่ได้ถูกสงวนไว้ให้ผู้ขอจองเดิมตลอดไป
ดังนั้น หากปล่อยให้ใบจองหมดอายุและยังไม่ได้จดทะเบียน มีความเป็นไปได้ที่บุคคลอื่นจะตรวจสอบและจองชื่อเดียวกันหรือชื่อที่ใกล้เคียงไปก่อน
หากต้องการใช้ชื่อเดิมต่อ จึงควรตรวจสอบและจองใหม่โดยเร็วที่สุด
เพื่อป้องกันปัญหาใบจองหมดอายุ ควรเตรียมข้อมูลสำคัญสำหรับการจดทะเบียนบริษัทให้พร้อมก่อนจองชื่อ เช่น
จากประสบการณ์ในการดำเนินงานด้านการจดทะเบียนบริษัท ปัญหาที่พบมักเกิดจากรายละเอียดที่สามารถตรวจสอบล่วงหน้าได้
ก่อนกดจองชื่อ แนะนำให้ตรวจสอบให้ครบ 6 ข้อ
หากครบทุกข้อ จะช่วยลดความเสี่ยงในการจองชื่อไม่ผ่านและลดโอกาสที่ใบจองจะหมดอายุก่อนจดทะเบียน
การตั้งชื่อบริษัทเป็นเพียงขั้นตอนแรกของการจัดตั้งบริษัท หากต้องการลดความเสี่ยงเรื่องชื่อไม่ผ่าน เอกสารไม่ครบ หรือใบจองชื่อหมดอายุ ควรเตรียมข้อมูลสำหรับจดทะเบียนให้พร้อมตั้งแต่ก่อนจองชื่อ
IGB Corporation ให้บริการรับจดทะเบียนบริษัท ตั้งแต่การให้คำแนะนำและตรวจสอบชื่อ จองชื่อนิติบุคคล จัดเตรียมเอกสาร ไปจนถึงยื่นจดทะเบียนกับกรมพัฒนาธุรกิจการค้า
หากต้องการให้ทีมงานช่วยดูแลกระบวนการจดทะเบียนบริษัทตั้งแต่ต้นจนเสร็จสิ้น สามารถใช้บริการรับจดทะเบียนบริษัทของ IGB Corporation ได้